Apart en toch samen: het toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen

Huwen, 2 mensen die elkaar trouw beloven en dat verzegelen met een ring. Het leven kan mooi zijn. Het hoeft zich echter niet allemaal in een zeemzoete sfeer te bevinden. Wanneer we alle romantiek uit en rond het woord “huwelijk” weghalen, dan komen we namelijk in een heel zakelijke context terecht. Het huwelijk is dan bijna niet meer of niet minder dan twee mensen die overeenkomen dat ze onderworpen zullen zijn aan een aantal specifieke regels van het Burgerlijk Wetboek (BW). Het belangrijkste woord van deze bijdrage is daarbij gevallen: “overeenkomst”. Het instituut van het huwelijk kan conventioneel verder gevormd worden in een huwelijkscontract. Een bijzondere mogelijkheid in dergelijk huwelijkscontract is het toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen (afgekort TIGV).

Huwelijksvermogensstelsels

De verschillende huwelijksvermogensstelsels kwamen al eerder aan bod. Maar, bij wijze van synthese, hernemen we ze graag nog even kort

Wettelijk stelsel

Bij gebreke aan keuze voor een ander stelsel, valt u sowieso onder het wettelijk stelsel. Dit impliceert een stelsel van scheiding van goederen, met gemeenschap van aanwinsten. Kort samengevat betekent dit dat alles wat u al had van voor het huwelijk, alleen van u zal blijven. Ook schenkingen en/of legaten die u ontvangt zijn, tenzij anders bepaald, enkel van u. Dit noemt men eigen goederen. Als u deze niet in de gemeenschap brengt, dan blijven ze te allen tijde in uw eigen vermogen zitten. Alle overige goederen zullen in de gemeenschap terechtkomen. Het gaat dan om inkomsten, intresten, opbrengsten en andere zaken die men tijdens het huwelijk verwerft. Denk hierbij aan uw loon, huurinkomsten van (eigen) onroerende goederen, intresten van (eigen) beleggingen, … Ook alles waarvan u het eigen karakter niet kan aantonen, zal gemeenschappelijk zijn.

Stelsel van scheiding van goederen

Het stelsel van scheiding van goederen is vandaag de populairste van de klas. Dat is ook logisch, aangezien dit stelsel ook eenvoudiger is dan het wettelijk stelsel. Er zijn namelijk slechts 2 vermogens: de eigen vermogens van de twee echtgenoten. Het stelsel typeert zich door het gebrek aan gemeenschap. Maar, natuurlijk is er een “maar”. Het is mogelijk om conventioneel (dat is bij overeenkomst) een gemeenschap te creëren: het toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen (TIGV). Dat klinkt zeer artificieel en dat is het ergens ook. We loodsen u graag door de principes

Toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen (TIGV)

We bevinden ons in het stelsel van scheiding van goederen. Dat is belangrijk. Dit stelsel blijft dominant, met alle daarop toepasselijke regels. We gaan er enkel een, vaak beperkt, gemeenschappelijk vermogen aan toevoegen: het toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen (TIGV). Anders dan het gemeenschappelijk vermogen in het wettelijk stelsel, zal dit vermogen niet automatisch gespijsd worden. Nee, minstens 1 van de echtgenoten moet effectief een inbreng doen.  U kiest ervoor om bepaalde zaken uit uw eigen vermogen in te brengen in een gemeenrechtelijke onverdeeldheid met uw partner.

TIGV als planningsinstrument

Het TIGV kan een mooi correctiemechanisme zijn op het strikte stelsel van scheiding van goederen. Het principe is dat we de scheiding van goederen gaan toepassen, maar, bij de ontbinding van het huwelijksstelsel gaan doen alsof we toch gehuwd zijn onder een gemeenschapsstelsel. Door deze fictie te hanteren zal men het TIGV in beginsel verdelen bij helften.

Moduleren is mogelijk

Het is mogelijk om het toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen te bewerken. Zo kunnen er verschillende verdeelsleutels aan gekoppeld worden.

Maar het is ook mogelijk om te werken met ontbindende voorwaarden. Dit zal vaak het geval zijn indien de inbreng in het TIGV hoofdzakelijk van 1 van de 2 echtgenoten komt. In dat geval zou de inbrengende echtgenoot kunnen stellen dat de vereffening van het TIGV op een andere manier zal gebeuren, afhankelijk van de wijze van ontbinding van het stelsel.

Zo zou u bij de inbreng in het toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen kunnen stipuleren dat, wanneer het TIGV een einde neemt door echtscheiding, de inbreng dan ontbonden wordt. In dat geval doen gaan we de gedane inbreng dus volledig annuleren en doen alsof deze nooit heeft bestaan. Indien het TIGV een einde zou nemen door overlijden van de inbrenger, dan mag er wel een vererving gebeuren door de langstlevende partner. De gekozen verdeelsleutel zal dan bepalen welk deel van het TIGV naar de langstlevende gaat en welk deel in de nalatenschap zal vallen.

De inbrengende echtgenoot zou ook kunnen stellen dat de inbreng gebeurt onder de ontbindende voorwaarde van het vooroverlijden van de andere echtgenoot. Indien die voorwaarde zich zou vervullen, zal de inbreng retroactief verdwijnen, alsof die nooit is gebeurd. Op die manier komt het vermogen terug naar de inbrengende echtgenoot en zal deze er helemaal alleen terug over kunnen beschikken. Niets van wat ingebracht was in het toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen zal naar de nalatenschap van de eerstoverleden partner gaan.

Het is zelfs mogelijk om meerdere ontbindende voorwaarden te koppelen.

Wat met de fiscaliteit?

De Vlaamse Belastingdienst heeft zich in een voorafgaande beslissing van 25 oktober 2021 nog uitgesproken over een combinatie van beide voornoemde ontbindende voorwaarden en het fiscale gevolg daarvan.

In de voorliggende aanvraag wou men bevestiging krijgen dat er geen verdelingsrecht van toepassing zal zijn bij de ontbinding van het stelsel door echtscheiding, noch dat er sprake zou zijn van erfbelasting, indien het stelsel een einde neemt door overlijden.

Vlabel is in deze helemaal meegegaan in de redenering en heeft gesteld dat er bij vervulling van een voornoemde ontbindende voorwaarde, geen taxatie zal plaatsvinden.

Conclusie

Planningen via huwelijkscontract verdienen het om in de kijker te staan. Dat de gehanteerde technieken nu ook expliciet bevestigd worden door Vlabel, kan enkel de populariteit nog maar vergroten.

Denkt u eraan om in 2022 in het huwelijksbootje te treden, of bent u al op volle koers maar wil u alles toch nog even laten nakijken? Contacteer aternio voor meer informatie en bijstand.

Volg aternio op LinkedIn voor meer finance, tax & legal nieuws.