'Pay it forward'? Het einde van fiscale optimalisatie met vooruitbetaalde kosten.

‘Pay it forward’. In de bekende film van Mimi Leder is het een waterval aan goede daden die de wereld net iets mooier maken. In fiscalibus is de wereld binnenkort echter iets minder mooi, want de hervorming van de vennootschapsbelasting maakt een einde aan de integrale aftrekbaarheid van vooruitbetaalde kosten.

Het ‘matching principe’: boekhoudkundig versus fiscaal

Het boekhoudkundig ‘matching principe’ houdt in dat kosten en opbrengsten geboekt moeten worden in het jaar waarop ze betrekking hebben. Fiscaal volgt men voor opbrengsten hetzelfde principe, maar voor kosten niet. Zo zijn kosten aftrekbaar in het jaar waarin ze zijn gedaan of gedragen en dat loopt niet noodzakelijk gelijk met het belastbare tijdperk. Bijvoorbeeld: een vennootschap betaalt in september 2018 volledig de huur voor de komende twaalf maanden. Deze kost is dan ‘gedragen’ (lees: betaald) in 2018 (aanslagjaar 2019), maar hebben betrekking op 2019 (aanslagjaar 2020).

De fiscale wetgeving wijkt hier dus af van de boekhoudkundige wetgeving. Een vaak gebruikte fiscale optimalisatietechniek bestond er daarom in om kosten, die eigenlijk betrekking hadden op het volgende boekjaar, toch af te trekken als beroepskost in het lopende boekjaar.  Deze techniek kende trouwens geen nadelen voor de andere partij: ondanks de eenmalige aftrek van de kosten door de koper, was de opbrengst bij de leverancier wél pas later belast, namelijk in het jaar waarop deze betrekking had. De vooruitbetaling werd dus niet op hetzelfde moment bij beide partijen verwerkt. De hervorming van de vennootschapsbelasting maakt nu aan dit alles een einde.

Fiscale regels ‘matchen’ opnieuw met boekhoudkundige regels

De wetgever stemt met de hervorming van de vennootschapsbelasting de fiscale regels af op de boekhoudkundige wetgeving. Ze bepaalt dat voortaan beroepskosten slechts aftrekbaar zijn in verhouding tot het gedeelte dat betrekking heeft op dat belastbare tijdperk. Het deel van de kosten in verband met een volgend jaar is m.a.w. niet meer aftrekbaar in het jaar van de voorafbetaling. Vanaf 2018 (aanslagjaar 2019) moeten kosten dus a rato van het matching principe in aftrek genomen worden, ook als ze in één keer zijn betaald.

De nieuwe regels gelden enkel in de vennootschapsbelasting. In de personenbelasting blijft alles dus wel nog bij het oude en kan men (voorlopig) nog optimaliseren door kosten vooruit te betalen.

Het einde van vooruitbetaalde kosten: concrete toepassing

In de praktijk zal deze omwenteling een effect hebben op kosten die betrekking hebben op een periode die niet samenvalt met het boekjaar van de vennootschap. Dit zijn bijvoorbeeld interesten, verzekeringen, verkeersbelasting, huur of abonnementen.

Bijvoorbeeld: een vennootschap betaalt op 1 januari 2018 12.000 euro huur voor de periode april 2018 t.e.m. februari 2019. Ze zal dan slechts 9.000 euro in kost mogen nemen in boekjaar 2018 (aanslagjaar 2019). De resterende 3.000 euro zijn pas aftrekbaar in het jaar erop. Men mag de volledige kost dus niet langer in één keer aftrekken.

Een opmerkelijk toepassingsgeval van deze nieuwe regelgeving is de financiële leasing. Hierbij is de eerste betaling (zgn. ‘down payment’) vaak hoger. In het licht van voornoemde hervorming zou men ook deze gespreid in kost moeten nemen. In haar advies 2015/4 nuanceerde de CBN deze toepassing wel voor de gevallen waarin de eerste aanbetaling ook een werkelijke waardedaling weerspiegelt. Wanneer je met een nieuwe wagen de weg oprijdt is die immers al onmiddellijk heel wat minder waard. Eenzelfde logica toepassen op een onroerend goed is echter minder verantwoordbaar. Hoe dan ook blijft het in de praktijk een feitenkwestie, die ruimte laat voor discussie.

Conclusie

Voorheen kon een vennootschap naar het eind van het boekjaar toe haar resultaat drukken door bepaalde kosten vooruit te betalen. Zo kon men hogere belastingen op de winst vermijden. Dit tijdperk is door de hervorming van de vennootschapsbelasting helaas voorbij.

Volg aternio op LinkedIn voor meer finance, tax & legal nieuws.