Wettelijke samenwoning vs. huwelijk: welk sprookje kiest u?

Wettelijke samenwoning is een trend. Steeds vaker gaan mensen wettelijk samenwonen, eerder dan de stap naar het huwelijk te zetten. Waarom is dat zo? Waarom is die wettelijke samenwoning zo populair? Is die populariteit wel terecht? Zijn er niet meer voordelen verbonden aan “het instituut van het huwelijk” dan aan de “losbandige” wettelijke samenwoning?

Start

Instappen in een wettelijke samenwoning is zonder twijfel meer laagdrempelig dan instappen in een huwelijk.

Huwelijk

Voor een huwelijk moet u minstens twee weken voor de geplande huwelijksdatum aangifte doen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Ook hier moet u kunnen aantonen dat u nog niet gehuwd bent of dat uw vorig huwelijk ontbonden of nietigverklaard is.

Het huwelijk zal voltrokken worden door de burgemeester of de schepen van de burgerlijke stand. U hebt dan de keuze om geen ofwel maximum 4 getuigen aan te duiden die aanwezig zullen zijn bij het huwelijk en de huwelijksakte mee zullen ondertekenen. Gefeliciteerd, u bent nu in het huwelijksbootje getreden.

Wettelijke samenwoning

Van zodra u en uw partner juridisch bekwaam zijn om een overeenkomst af te sluiten en niet gehuwd of reeds wettelijk samenwonend zijn, kan een verklaring van wettelijke samenwoning afgelegd worden bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Voila, proficiat, u bent nu wettelijk samenwonend.

En route du parcours

Huwelijk

Tijdens het huwelijk zijn de regels van het primair huwelijksvermogensstelsel van toepassing.  Deze regels zijn van dwingend recht. Ze zijn van toepassing op alle echtgenoten, vanaf het moment van het huwelijk en zolang het huwelijk duurt. Deze regels raken de openbare orde waardoor het niet mogelijk is om daarvan af te wijken.

Het secundaire huwelijksvermogensrecht regelt de vermogensrechtelijke verhoudingen van de echtgenoten, ten opzichte van elkaar en ten opzichte van derden. Echtgenoten kunnen hier kiezen onder welk stelsel ze zullen vallen. Als ze geen keuze maken, zullen ze gehuwd zijn onder het wettelijk stelsel. Maar hier zijn dus wel afwijkingen mogelijk, die zullen dan opgenomen worden in een huwelijkscontract.

Op de vraag of u verplicht dient samen te wonen tijdens het huwelijk, werd reeds eerder een antwoord gegeven.

Wettelijke samenwoning

De regels van het secundair huwelijksvermogensrecht zijn ook van toepassing verklaard op de wettelijke samenwoners. Daar heeft de Wet van 23 november 1998 voor gezorgd. Op die manier kwam er ook een minimaal vermogensrechtelijk statuut voor de wettelijke samenwoners.

Ook binnen de wettelijke samenwoning werkt u bij voorkeur met een samenlevingsovereenkomst, net zoals bij het huwelijkscontract. De praktijk leert echter dat veel samenwoners nochtans geen overeenkomst afsluiten.

Op de vraag of wettelijke samenwoning ook effectief samenwonen omvat, werd reeds eerder een antwoord gegeven.

Het einde van de rit

Huwelijk

Als de wegen niet meer dezelfde kant opgaan en therapie of bemiddeling geen uitweg meer bieden, kan het huwelijk een einde nemen. Er dient dan een echtscheidingsprocedure te worden opgestart. Hiervoor zal u zich tot de bevoegde familierechtbank moeten wenden.

Er zal steeds een verplichting zijn om bij te dragen tot de onderhouds-, gezondheids-, toezichts-, opvoedings-, opleidings- en ontplooiingskosten voor de gemeenschappelijke kinderen. Daaraan kan u nooit ontsnappen.

Daarnaast voorziet het instituut van het huwelijk ook in een mogelijke onderhoudsuitkering voor de partner. De concrete omstandigheden daarvan, zijn afhankelijk van de manier waarop de echtscheiding werd ingeleid (met wederzijdse toestemming of op basis van onherstelbare ontwrichting).

Behalve in buitengewone omstandigheden mag de duur van deze uitkering sowieso niet langer zijn dan de duur van het huwelijk.

Wettelijke samenwoning

Bij de beëindiging van de wettelijke samenwoning dient quasi geen procedure te worden doorlopen. Het enige wat moet gebeuren is teruggaan naar de ambtenaar van de burgerlijke stand en melden dat de samenleving stopt. Het is daarbij zelfs niet vereist dat alle partijen daar zijn. De wettelijke samenwoning kan eenzijdig worden opgzegd.

Ook bij het einde van de wettelijke samenwoning is er een onderhoudsplicht voor de gemeenschappelijke kinderen, net zoals bij het huwelijk.

Wettelijk gezien is er echter geen sprake van een onderhoudsgeld voor de partners. Het is wel mogelijk om in de samenlevingsovereenkomst iets te regelen, maar dat is dan meer onder de noemer “verbrekingsvergoeding”, eerder dan dat het gaat om een onderhoudsbijdrage. De wettelijke regeling voorziet namelijk nergens een verplichting van bijstand tegenover elkaar.

Erfrecht

Inzake de erfrechtelijke aanspraken van de langstlevende huwelijkspartner, dan wel de langstlevende wettelijk samenwonende partner, verwijzen we u graag door naar een eerdere bijdrage.

Conclusie

De keuze voor het huwelijk, dan wel voor de wettelijke samenwoning, is persoonlijk. Alles is afhankelijk van hoe u het zelf aanvoelt. Ja, het huwelijk biedt vanuit de wetgeving een meer uitgebreide bescherming. Maar ook in de wettelijke samenwoning kan u veel regelen. U moet er dan natuurlijk wel zelf actie voor ondernemen, begrijp een samenlevingsovereenkomst afsluiten.

aternio legal staat u graag met raad en daad bij in het maken van deze keuze. Contacteer ons voor meer informatie.

Volg aternio op LinkedIn voor meer finance, tax & legal nieuws.