Schenken of toch niet. Al gedacht aan een volmachtschenking?

De schenking wordt courant gebruikt en vormt een interessante manier om bij leven goederen van het ene vermogen naar het andere te laten gaan. Vaak gaat dit gepaard met enkele persoonlijke ongemakken voor de schenker, deze ontdoet zich namelijk dadelijk en onherroepelijk van deze goederen. De geschonken goederen verdwijnen immers definitief uit het vermogen. Dit zal vaak een hinderpaal vormen om effectief tot schenking over te gaan.

Daarvoor heeft de praktijk een oplossing bedacht: het voorbereiden van de schenking via volmachten. Het gaat hier met andere woorden om een schenking in extremis. Men gaat proberen om de ongemakken die de schenker ervaart, zo lang mogelijk uit te stellen.

De vraag is echter waarom men dat zou doen? Wat zijn de positieve en negatieve punten van deze constructie?

Fiscaal aantrekkelijke schenking

Fiscaal gezien zijn schenkingen veel aantrekkelijker dan erfenissen. Wanneer dezelfde goederen vererft worden, via de normale devolutie of via testament, wordt de dubbel progressieve erfbelasting toegepast. De tarieven zijn afhankelijk van de netto-waarde van de vererfde goederen (roerend of onroerend) en van de verwantschapsgraad tussen begiftigde erfgenaam en de erflater.

Schenkingen daarentegen vallen onder de schenkbelasting. Voor roerende goederen geldt in Vlaanderen een toegankelijk tarief: 3% voor schenkingen in de rechte lijn of 7% voor alle andere schenkingen. De tarieven gelden voor schenkingen, zelfs al zijn ze amper enkele minuten geleden voor een notaris verleden. Het is zo dat deze schenkingsrechten van toepassing blijven, ongeacht het moment van overlijden.

Naaktheidssyndroom

Door deze techniek wil de schenker zijn schenking zo lang mogelijk uitstellen, effectief tot op het allerlaatste moment. Schenkers lijden niet zelden aan een ‘naaktheidssyndroom’. Zij voelen zich in hun blootje gezet door de goederen weg te schenken. Het is dus zo dat hoe langer men wacht om te schenken, hoe minder nadelige gevolgen de schenker ondervindt met betrekking tot het onmiddellijke en de onherroepelijke ‘verlies’ van de goederen uit zijn vermogen.

Echter, dat wachten tot op het laatste moment houdt ook een risico in, want het kan op een bepaald moment plots heel snel gaan. Zo snel dat de schenker fysiek niet meer in de mogelijkheid is  om te schenken. Vandaar de oplossing: de schenking in extremis.  Middels de voorbereiding van de schenking via volmachten kan de schenker, zolang niet overleden, alsnog schenken.

Volmachtschenking

Bij de schenking via volmacht wordt de schenking van a tot z voorbereid. Daarbij is de eerste stap het schenkingsaanbod. Dit is de intentie van de schenker om effectief bepaalde goederen te schenken. Vervolgens geeft de schenker volmacht om, als het cruciale moment daar is, dit schenkingsaanbod voor notaris aan te bieden aan de begiftigden. Deze gaan vervolgens persoonlijk over tot aanvaarding van de schenking. Maar om snel te kunnen schakelen kunnen ook de begiftigden reeds een volmacht opmaken om de schenking te aanvaarden.

Belangrijk hierbij is dat de schenking effectief aanvaard is voor het overlijden. Vanaf dat moment is de schenking definitief.

Volgorde van bewerkingen

Eerst wordt een schenkingsaanbod opgemaakt; vervolgens stelt men de nodige volmachten op en daarna steekt men dit alles in de spreekwoordelijke koelkast van de notaris. Op het moment dat het ‘nodig’ is, verwittigt men de notaris en start de volmachtencarrousel.

Let wel zolang de volmachten niet worden uitgevoerd is er nog geen sprake van een effectieve schenking.  Er zijn enkel volmachten. Deze constructie heeft als doel om zo lang mogelijk te wachten om de schenking effectief uitwerking te laten krijgen.

Conclusie

Middels de volmachtschenking schakelt men de nadelen die aan een schenking verbonden zijn, grotendeels uit.

Deze techniek van voorbereiding van een schenking is echter niet zaligmakend, want men loopt steeds het risico dat men te laat is. Wanneer de toekomstige schenker plots overlijdt, zijn de getroffen voorbereidingen een maat voor niets geweest. Daardoor gaat het concreet om een schenking die verleden is binnen de 3 jaar voor het overlijden waarop nog geen schenkbelasting is betaald! In dat geval valt men onder één van de fictiebepalingen uit het Vlaamse Codex Fiscaliteit (art. 2.7.1.0.5, §1), waardoor er wél erfbelasting verschuldigd is.

De juristen van aternio adviseren u graag bij het voorbereiden en uitwerken van uw schenking. Tempus fugit …

Volg aternio op LinkedIn voor meer finance, tax & legal nieuws.