Onterechte boekingen op rekening-courant, wees fiscaal op uw hoede

We merken in praktijk vaak dat bedrijfsleiders hun bankrekening en de bankrekening van de vennootschap door elkaar gebruiken. Dergelijke financiële stromen worden in de boekhouding tot uiting gebracht op de rekening-courant (i.e. lopende rekening) van de bedrijfsleider bij de vennootschap.

Het nazicht van de rekening-courant is een typische activiteit einde boekjaar. Zowel voor het bestuursorgaan als voor de accountant is hier een belangrijke taak weggelegd. Niet zelden worden bij het overlopen van de openstaande leveranciersschulden van de vennootschap overboekingen gedaan naar lopende rekeningen.

Een simpele aanrekening op de creditzijde van de lopende rekening van de bedrijfsleider kan soms zorgen voor onaangename verrassingen. Dit blijkt opnieuw uit een recent vonnis van de rechtbank van koophandel te Antwerpen.

Openstaande leveranciersschulden

In het kader van de jaarafsluiting van de vennootschap merkt de accountant van de vennootschap op dat er een belangrijk bedrag aan openstaande leveranciersschulden is. Omdat de vennootschap over onvoldoende financiële beschikte neemt de accountant aan dat deze leveranciers betaald werden door de bedrijfsleider.

De accountant rekent het openstaande leverancierssaldo aan op de rekening-courant van de bedrijfsleider bij de vennootschap. Bij een fiscale controle kunnen de door de bedrijfsleider beweerde betalingen niet worden aangetoond.

De fiscus was van oordeel dat er sprake was van niet-aangegeven meerwinsten. De boeking op de creditzijde van de lopende rekening wordt door de fiscus eveneens aanzien als een voordeel en dus als een belastbare bezoldiging van de bedrijfsleider. Het bedrag van de leveranciersschulden wil de fiscus tevens belasten in de bijzondere aanslag geheime commissielonen in de zin van art. 219 WIB’92.

De bedrijfsleider en de vennootschap gaan hier niet mee akkoord en trekken naar de rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen die de zaak moet beslechten.

Belastbare bezoldiging

Het gegeven dat de bedrijfsleider geen enkel bewijs levert dat hij effectief met privé-gelden leveranciers van de vennootschap heeft betaald, leidt er niet noodzakelijk toe dat de creditering van de rekening-courant in hoofde van de bedrijfsleider een vorm van bezoldiging zou zijn.

De fiscus moet namelijk aantonen dat dat de sommen die op de rekening-courant van de bedrijfsleider worden ingeschreven, de tegenprestatie zijn voor diens activiteit binnen de vennootschap (Cass. 30 januari 1981, FJF, No. 82/26). Als dit bewijs niet wordt geleverd dan is er geen sprake van een belastbare bezoldiging.

Geheime commissielonen

De rechtbank is van oordeel dat het niet de bedrijfsleider is die met privé-middelen de leveranciers heeft betaald. Neen, zij stelt dat de vennootschap in het verleden met eigen (niet-aangegeven) opbrengsten haar leveranciers heeft betaald. Dergelijke verdoken meeromzet verantwoordt volgens haar evenwel geen aanslag geheime commissielonen.

De leveranciers die bij het afsluiten van de jaarrekening zijn afgeboekt, moeten als een “fictieve schuld” van de vennootschap worden beschouwd. De niet-aangegeven meeromzet wordt in de boekhouding eigenlijk verborgen door deze te boeken op het credit van de lopende rekening van de bedrijfsleider. Dergelijke boeking is een overschatting van passief. Indien door de fiscus een overschatting van passief wordt vastgesteld, kan er conform art. 219 WIB’92 geen sprake zijn van geheime commissielonen.

Verdoken meerwinsten

Wanneer boekhoudkundige of fiscale bepalingen worden overtreden en passiefbestanddelen worden overgewaardeerd, dan moeten deze elementen moeten worden beschouwd als “onzichtbare” reserves. De fiscale administratie stelt zelf dat dergelijke reserves kunnen bestaan uit “reserves die onder een onjuiste benaming onder de passiefbestanddelen voorkomen en aldus in feite winst verbergen (vermelding van fictieve of uitgedoofde schulden)”. In casu betreft het hier de onterechte boeking op de rekening-courant van de bedrijfsleider.

Overschattingen van passief behoren fiscaal steeds tot het vermogen van de vennootschap. Dergelijke onzichtbare vermogensbestanddelen kunnen op basis van art. 361 WIB’92 door de fiscus op ieder ogenblik worden belast. Het is hierbij van geen belang of deze overwaardering ontstaan is in vroegere belastbare tijdperken. In concreto oordeelt de rechtbank dat de leveranciersschulden die werden afgeboekt en ten onrechte werd gecrediteerd op de lopende rekening van de bedrijfsleider, als een overschatting van passief moeten worden belasten.

Conclusie

Spring steeds omzichtig om met niet gefundeerde boekingen op rekening-courant. Indien u het bewijs van privébetalingen aan leveranciers van de vennootschap niet kan leveren, hangt er namelijk een fiscaal zwaard van Damocles boven het hoofd van de vennootschap. Dergelijke boekingen kunnen door de fiscus in  elk geval op ieder moment worden belast als verdoken meerwinst.

Bron: Fisc. Koer., 2017/19/20, p. 902-904, Rb. Antwerpen 3 november 2017, rolnr. 16/4441/A

Volg aternio op LinkedIn voor meer finance, tax & legal nieuws.