Effectentaks is (helaas) eindelijk een feit

Op 1 februari 2018 is de wet inzake de effectentaks aangenomen. Sinds lange tijd pleitten bepaalde politieke partijen voor een vermogenstaks. De effectentaks moet deze honger stillen. Nu de taks er finaal is, geven we u graag enige toelichting.

Personeel toepassingsgebied effectentaks

De effectentaks treft enkel natuurlijke personen. Vennootschappen blijven aldus buiten schot. Zowel rijksinwoners als niet-rijksinwoners worden aan de effectentaks onderworpen. Om onder de toepassing van de effectentaks te vallen moet men titularis zijn van één of meerdere effectenrekeningen. Voor rijksinwoners wordt rekening gehouden met de effectenrekeningen in België én het buitenland. De wetgever heeft er aldus bewust voor gekozen om een buitenlandse ontsnappingsroute uit te sluiten. Voor niet-rijksinwoners zal wel enkel rekening worden gehouden met effectenrekeningen bij Belgische tussenpersonen. Indien zij buitenlandse effectenrekeningen bezitten, zullen die niet tot het toepassingsgebied behoren.

Grens van 500.000 euro

Daarnaast geldt de effectentaks enkel voor natuurlijke personen die effecten bezitten die gelijk of meer dan 500.000 euro gemiddelde waarde hebben. Deze grens wordt per titularis bekeken.

Indien meerdere personen samen titularis van een effectenrekening zijn, wordt ieders aandeel bepaald om de te beoordelen of de grens van 500.000 bereikt is. Dit heeft tot gevolg dat bijvoorbeeld een koppel dat samen titularis is van een effectenrekening ter waarde van 1.000.000 euro onder de grens blijft. Zij zullen dan geen taks betalen. Indien er sprake is van een vruchtgebruiker en blote eigenaar, is het afhankelijk van wie geïdentificeerd wordt als titularis. Dit kunnen ook beide zijn. In dat geval zal elk hun aandeel bepaald worden.

Het overschrijden van het grensbedrag, wordt jaarlijks bekeken. De periode loopt steeds van 1 oktober tot 30 september. Enkel voor het jaar 2018 zal dit bekeken worden van 1 januari 2018 tot 30 september 2018.

Eenmaal men de grens overschrijdt, wordt men onderworpen aan de taks over het gehele bedrag. Met andere woorden is er geen sprake van een algemene vrijstelling van de eerste 500.000 euro.  Dit betekent dat iemand met een effectenrekening van 500.000 euro geen taks zal moeten betalen, terwijl iemand met een effectenrekening van 500.001 euro wel een taks zal moeten betalen. Daarenboven wordt de taks berekend op de volledige som, namelijk 500.001 euro.

Belastbare financiële instrumenten

Eerst en vooral is het belangrijk dat de belastbare financiële instrumenten op een effectenrekening worden gehouden. Daarnaast is het van belang om te weten welke financiële instrumenten tot het voorwerp van de effectentaks behoren. De wet bepaalt dat aandelen of obligaties, al dan niet beursgenoteerd of certificaten van dergelijke tot de belastbare financiële instrumenten worden gerekend.

Verder behoren de rechten van deelneming in gemeenschappelijke beleggingsfondsen, aandelen in beleggingsvennootschappen die niet verkocht of waarop ingeschreven is i.v.m. een levensverzekering of regeling voor pensioensparen, kasbons en warrants tot het toepassingsgebied.

Indien aandelen niet op een effectenrekening, maar enkel op naam in een aandeelhoudersregister staan, worden zij niet tot de belastbare financiële instrumenten gerekend.

Tarief en gemiddelde waarde

De effectentaks bedraagt 0,15% op de gemiddelde waarde van het aandeel van de titularis. Voor de gemiddelde waarde te kennen, maakt de wetgever gebruik van referentietijdstippen.  In een normale referentieperiode zijn 31 december, 31 maart, 30 juni en 30 september de referentietijdstippen. Daarnaast is elk moment waarop een wijziging gebeurt met betrekking tot de effectenrekening, ook een referentietijdstip. De waarden op die tijdstippen worden opgeteld, om uiteindelijk een gemiddelde te berekenen.

Aangifte en inning

Normaliter zal de Belgische tussenpersoon de taks inhouden, aangeven en betalen. Als Belgische tussenpersoon wordt bedoeld de Belgische kredietinstelling, beursvennootschap of vertegenwoordiger van een niet in België gevestigde tussenpersoon. Moeilijker is het wanneer een titularis bij verschillende tussenpersonen effectenrekeningen heeft, die afzonderlijk minder zijn dan 500.000 euro, maar samen wel het grensbedrag overschrijden. Indien dit het geval is, zal de titularis een verklaring van inhouding kunnen afleggen. Op deze wijze kan de Belgische tussenpersoon alsnog de taks inhouden.

Indien op geen enkele wijze de taks door de Belgische tussenpersoon wordt ingehouden, dient de titularis zelf een aangifte te doen. Deze aangifte zal elektronisch gebeuren ten laatste op de laatste dag voor de indiening van de personenbelasting via Tax-on-Web. Indien de titularis een taks verschuldigd is, moet deze uiterlijk op 31 augustus van het volgende jaar betaald worden.

Controle

Om te kunnen controleren of een natuurlijke persoon effectenrekeningen bezit, zullen de belastingplichtigen in hun personenbelasting moeten aangeven of en waar ze titularis van belastbare financiële instrumenten zijn. Deze maatregel moet vermijden dan de taks omzeild wordt door een effectenportefeuille te spreiden over meerdere rekeningen.

De wet voorziet dat de administratie om inlichtingen kan vragen. De titularis, die niet meewerkt of foutieve informatie geeft, kan een boete ontvangen van 750 tot 1.250 euro. Indien er geen sprake is van kwade trouw, kan beslist worden om de minimale boete van 750 euro niet op te leggen.

Indien een titularis geen, laattijdig of onvolledige aangifte doet, wordt hij bestraft met een boete. De boete bedraagt 10 % tot 200%. Deze boete geldt ook ingeval van laattijdige betaling, vermeerderd met de verschuldigde interesten. Ook bij deze boete kan de minimale boete van 10% weggelaten worden indien er geen sprake is van kwade trouw.

Antimisbruikbepaling

Om te voorkomen dat de effectentaks omzeild wordt, heeft de wetgever een antimisbruikbepaling ingevoerd. Inbrengen van een effectenrekening in een rechtspersoon die aan de vennootschapsbelasting is onderworpen, worden vanaf 1 januari 2018 fiscaal genegeerd. Wat betekent dat de inbrenger nog steeds geacht wordt titularis te zijn van de effectenrekening. Dit is weliswaar enkel indien de inbreng louter gedaan wordt met het oog op het omzeilen van de taks. Indien er andere motieven zijn, kan een inbreng nog steeds zonder dat deze antimisbruikbepaling speelt.

Volg aternio op LinkedIn voor meer finance, tax & legal nieuws.