De tak 21 of tak 23 in de maatschap

Burgerlijke maatschappen zijn ondertussen een regelmatig terugkerend fenomeen binnen estate planning. Ook een beleggingsverzekering (tak 21 of tak 23) is binnen de wereld van successieplanning een veel gebruikt instrument. Maar hoe ziet de situatie er precies uit wanneer beide instrumenten worden gecombineerd in hetzelfde successieplan?

Burgerlijke maatschap

Een burgerlijke maatschap is een vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid die als controlevehikel regelmatig wordt gebruikt in het kader van een successieplanning. Juridisch gezien gaat het om een doelgebonden onverdeeldheid. Elk van de maten is onverdeelde eigenaar van het in de maatschap ingebrachte vermogen. Het vermogen wordt beheerd door een veelal in de oprichtingsakte door de maten gekozen beheerder of college van beheerders.

Schenking

Een burgerlijke maatschap op zich volstaat niet om van een volwaardig successieplan te kunnen spreken. De vermogensoverdracht wordt immers niet gerealiseerd door de burgerlijke maatschap maar door de schenking. Deze kan zowel geschieden voor de oprichting van de maatschap als erna. In het eerste geval wordt het vermogen eerst geschonken waarna ouders en kinderen samen de maatschap oprichten. In het tweede geval richten de ouders eerst zelf de maatschap op. Vervolgens schenken zij de deelbewijzen aan de kinderen. Het zijn ook de ouders-schenkers die als beheerders van de maatschap worden aangesteld zodat zij door middel van dit beheersmandaat controle over het vermogen van de maatschap kunnen uitoefenen.

Tak 21 of tak 23

Beleggingsverzekeringen komen voor onder de vorm  de tak 21 of tak 23. Een Tak 21-beleggingsverzekering is tegelijkertijd een beleggingsinstrument met een gewaarborgd rendement en een verzekering. De verzekeringnemer onderschrijft de verzekering. De begunstigde krijgt het kapitaal en interesten bij overlijden van de verzekerde of op de vervaldatum van de overeenkomst. Het contract wordt meestal afgesloten voor een periode van meer dan acht jaar zodat de begunstigde de het kapitaal en de interesten belastingvrij kan ontvangen.

Een tak 23 is een is een zuivere beleggingsverzekering. Het gaat met andere woorden om een levensverzekering gekoppeld aan een ICB. Daardoor is er geen sprake van een gegarandeerd rendement vermits het bedrag van de uitkering gekoppeld is aan de evolutie ICB. Het risico wordt met andere woorden volledig door de verzekeringsnemer. De uitkeringen aan de begunstigde bij leven zijn belastingvrij.

Combinatie maatschap en de tak 21 of tak 23- beleggingsverzekering

Niets verhindert een maatschap om een tak 21 of tak 23 te onderschrijven. Dit wordt best in de statuten voorzien. De situatie verschilt naargelang de delen van de maatschap reeds geschonken zijn of niet.

Als de delen van de maatschap reeds geschonken zijn zorgt het gebrek aan rechtspersoonlijkheid van de maatschap ervoor dat alle maten worden geacht in verhouding tot hun delen te investeren in de levensverzekering. Het is met andere woorden niet de maatschap zelf die het contract afsluit, maar de achterliggende maten als natuurlijke personen.

Het zijn dezelfde maten die in het contract moeten aangeduid worden als begunstigde conform hun deelverhouding zodat er geen erfbelasting hoeft betaald te worden. De verzekerde zal de beheerder zijn of de langstlevende onder hen. Via een bijvoegsel aan de polis kunnen bovendien alle rechten van de verzekeringsnemer worden overgedragen aan de beheerders van de maatschap zodat de beheerder controle heeft over de polis.

Wanneer een maatschap eerst investeert in een beleggingsverzekering en vervolgens de deelbewijzen van de maatschap worden geschonken, is het vooral van belang ervoor te zorgen dat dit op een fiscaalvriendelijke wijze gebeurd. Daartoe wordt best in de schenkingsakte bepaald dat de schenking betrekking heeft op alle rechten verbonden aan het verzekeringscontract. Verder is het van belang een bijvoegsel aan de polis op te maken om de begunstigingsclausule te wijzigen zodat elke maat als begunstigde wordt aangeduid in verhouding tot zijn delenbezit in de maatschap.

Het correct opstellen van een structuur met een maatschap en beleggingsverzekering (tak 21 of tak 23) vraagt maatwerk. Voor alle informatie hierover kan u steeds terecht bij de juristen van aternio.

Volg aternio op LinkedIn voor meer finance, tax & legal nieuws.