De nieuwe innovatieaftrek stimuleert onderzoek en ontwikkeling

Sinds 1 juli 2016 is de octrooiaftrek vervangen door de innovatieaftrek. Deze aftrek voor innovatie-inkomsten bedraagt 85%. Daarnaast werden enkele zaken strenger en werd er in een aantal uitbreidingen voorzien. Door de invoering van de innovatieaftrek is België voor ondernemingen het land bij uitstek om onderzoek en ontwikkeling te verrichten.

Inleiding

Volgens de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) voldeed de oude octrooiaftrek niet aan punt 5 van het BEPS-actieplan. Het BEPS-actieplan bevat wereldwijde gecoördineerde afspraken om belastingontwijking te voorkomen. Het actieplan bestaat concreet uit 15 actiepunten die grondslaguitholling en winstverschuivingen moeten vermijden.

De octrooiaftrek, zoals deze bestond voor 1 juli 2016, liet echter nog teveel ruimte voor winstverschuivingen. De nieuwe innovatieaftrek heeft als doel enkel nog de belastingplichtigen, die zelf de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling hebben gedragen, een voordeliger belastingregime aan te bieden. Door de wet van 9 februari 2017 werd deze nieuwe innovatieaftrek retroactief ingevoerd.

Nexusbreuk

De nieuwe innovatieaftrek verschilt op verscheidene punten grondig van de octrooiaftrek. Deze nieuwe regeling voorziet twee strengere maatregelen. De eerste verstrenging is de vermenigvuldiging van de netto-innovatie-inkomsten met de nexusbreuk. De nexusbreuk is de weergave van de kwalificerende uitgaven in de totale uitgaven.

De kwalificerende uitgaven zijn de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling die de onderneming zelf uitvoerde of die aan een niet-verbonden onderneming uitbesteed werden. Voor de toepassing van de nexusbreuk mogen deze met 30% verhoogd worden.

De globale uitgaven zijn de uitgaven die de onderneming voor de ontwikkeling van een octrooi heeft gedaan of gedragen. Met andere woorden:

• uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling van het intellectueel eigendomsrecht dat de onderneming zelf heeft uitgevoerd
• uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling van het intellectueel eigendomsrecht dat de onderneming aan een niet-verbonden onderneming heeft uitbesteed
• uitgaven voor de aanvraag en verwerving van het intellectueel eigendomsrecht
• uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling van het intellectueel eigendomsrecht dat de onderneming aan een verbonden onderneming heeft uitbesteed

Netto-inkomsten

In tegenstelling tot de octrooiaftrek, die berekend werd op de bruto-inkomsten, wordt de nieuwe innovatieaftrek berekend op de netto-inkomsten. Deze verandering is een verstrenging. De netto-innovatie-inkomsten worden bepaald doordat de ontvangen inkomsten nog verminderd moeten worden met de globale uitgaven.

In principe moeten de netto-innovatie-inkomsten per intellectueel eigendomsrecht worden bepaald. Indien dit in de praktijk niet haalbaar is, voorziet de wetgever een toegeving. In dergelijk geval is het toegestaan om de netto-innovatie-inkomsten per type of groep van producten te bepalen.

Op welke wijze de netto-innovatie-inkomsten worden bepaald, heeft ook een invloed op de toepassing van de nexusbreuk. De nexusbreuk wordt namelijk overeenkomstig de netto-innovatie-inkomsten bepaald. Dus in principe per intellectueel eigendomsrecht, tenzij bij uitzondering per type of groep van producten.

Uitbreiding van materieel toepassingsgebied

Ter compensatie van de verstrenging, werden ook enkele toepassingsgebieden ruimer gemaakt. De belangrijkste is de uitbreiding van het materieel toepassingsgebied. Dit uit zich ook doordat deze verruiming ook tot de naam “nieuwe innovatieaftrek” heeft geleid.

De uitbreiding van het materieel toepassingsgebied houdt in dat de aftrek niet langer beperkt is tot de inkomsten uit octrooien en aanvullende beschermingscertificaten. Onder de nieuwe innovatieaftrek vallen ook inkomsten uit kwekersrechten, weesgeneesmiddelen, data-of marktexclusiviteit en auteursrechtelijke beschermde computerprogramma’s.

Daarnaast werd ook het begrip “octrooi-inkomsten” uitgebreid.  Voortaan worden ook schadevergoedingen, verschuldigd wegens de schending van een intellectueel eigendomsrecht en bedragen, verkregen naar aanleiding van de vervreemding van een intellectueel eigendomsrecht als innovatie-inkomsten beschouwd.

Tijdelijke vrijstelling

De nieuwe innovatie-aftrek maakt het ook mogelijk om een deel van de winst reeds vrij te stellen bij de aanvraag van een in aanmerking komende intellectueel eigendomsrecht. Met andere woorden is het niet langer vereist dat er een toekenning is, vooraleer een onderneming van de aftrek gebruik zou kunnen maken. Voor ondernemingen is dit een belangrijke verandering. Aangezien de aanvraag op dat ogenblik nog lopende is, betreft het een tijdelijke vrijstelling. Indien de aanvraag wordt goedgekeurd, wordt de tijdelijke vrijstelling omgezet in een definitieve vrijstelling.

Behoud van de aftrek

Naast deze belangrijke verruimingen voorziet de nieuwe innovatieaftrek nog in twee belangrijke aanpassingen.

Sinds 1 juli 2016 gaat de aftrek niet meer verloren bij een belastingvrije inbreng, fusie, splitsing of een gelijkgestelde verrichting. Daarnaast mogen aftrek overschotten worden overdragen naar volgende belastbare tijdperken.

Niet-gebruikte aftrekken gaan bovendien niet langer verloren.

Overgangsbepaling

De nieuwe innovatieaftrek is retroactief in werking getreden. Ondanks dat zij pas door de wet van 9 februari 2017 is ingevoerd, geldt de innovatieaftrek voor innovatie-inkomsten vanaf 1 juli 2016.

De wetgever heeft echter wel voorzien in een overgangsregeling. De octrooiaftrek mag nog worden toegepast op octrooi-inkomsten verworven tot en met 30 juni 2021. Deze octrooi-inkomsten moeten verworven worden voor zelfontwikkelde octrooien, die reeds voor 1 juli 2016 werden aangevraagd of voor verbeterde octrooien en licentierechten die voor 1 juli 2016 zijn toegekend.

Naast deze voorwaarden heeft de wetgever ook een anti-misbruikbepaling ingevoerd. De overgangsregeling is niet van toepassing op vanaf 1 juli 2016 rechtstreeks of onrechtstreeks verworven octrooien van een verbonden vennootschap waarbij de overdragende vennootschap niet voor de octrooiaftrek of een analoge regeling in het buitenland in aanmerking komt. De wetgever wou hiermee vermijden dat door gebruik van de overgangsregeling alsnog winstverschuivingen zouden plaatsvinden.

Conclusie

Na het vergelijken van de strengere maatregelen en uitbreidingen, kunnen we concluderen dat de nieuwe innovatieaftrek een positieve zaak is.

Vooral de uitbreiding van het materiële toepassingsgebied zal voor veel bedrijven deuren openen.  Op die manier stimuleert de nieuwe innovatieaftrek onderzoek en ontwikkeling.

In tegenstelling tot de gekende hoge belastingdruk, is België op dit vlak een vooruitstrevend land met een uiterst gunstig belastingregime.

Volg aternio op LinkedIn voor meer finance, tax & legal nieuws.