Duurzaamheidsrapportering: wat betekent het voor uw onderneming?

Duurzaamheid is geen vrijblijvende keuze meer. Met de invoering van de CSRD geldt vanaf 2024 een wettelijke rapporteringsplicht voor grote ondernemingen. Maar ook familiale bedrijven en kmo’s krijgen hier onvermijdelijk mee te maken: ofwel rechtstreeks vanaf 2026 of 2027, ofwel onrechtstreeks via klanten, banken of ketenverplichtingen.  

In een vorige blog hebben we de belangrijkste begrippen belicht, in dit artikel bekijken we de praktische impact van de CSRD. We verduidelijken de toepassingscriteria, geven voorbeelden uit de Belgische context en leggen uit welke stappen u vandaag al kunt zetten.

Wie valt onder de CSRD – en wanneer?

De CSRD wordt geleidelijk ingevoerd:

• Vanaf rapportagejaar 2025 (boekjaar 2024) geldt de verplichting voor grote beursgenoteerde ondernemingen en financiële instellingen met meer dan 500 werknemers.
• In 2026 volgen andere grote ondernemingen die aan twee van drie criteria voldoen: een balanstotaal van minstens € 25 miljoen, een netto-omzet van minstens € 50 miljoen of minstens 250 werknemers.
• In 2027 komen ook beursgenoteerde kmo’s in beeld. Zij krijgen de mogelijkheid om uitstel aan te vragen tot 2028.
• Vanaf 2029 vallen ook grote niet-EU ondernemingen die actief zijn in de EU onder de regels, mits zij aan bepaalde drempels voldoen.

Op 26 februari 2025 stelde de Europese Commissie een Omnibus Simplification Package voor. Dit voorstel voorziet in tijdelijk uitstel voor ondernemingen uit de tweede en derde golf. De verplichting zou voorlopig enkel gelden voor de grootste bedrijven. Let wel: dit voorstel is nog niet goedgekeurd en moet eerst langs het Europees Parlement en de Raad.

Waarom is dit ook belangrijk voor kmo’s en familiale bedrijven?

Veel kmo’s denken vandaag nog dat de CSRD hen niet raakt. Toch krijgen ze er vaak onrechtstreeks mee te maken, via ketenverplichtingen, investeerdersvragen of overheidsopdrachten.

In de Belgische bouwsector bijvoorbeeld, vragen aanbestedende overheden steeds vaker om duurzaamheidscriteria. Een familiaal bouwbedrijf dat materiaalpaspoorten of circulaire technieken toepast, kan deze inspanningen valideren in een eenvoudige rapporteringsnota die aansluit bij de CSRD-logica. Dat levert een concurrentieel voordeel op bij openbare opdrachten.

Ook in de land- en tuinbouwsector zijn de effecten voelbaar. Een Limburgse fruitproducent werd geconfronteerd met nieuwe vereisten van supermarktketens die duurzaamheid meewegen in hun aankoopbeleid. Door samen te werken met zijn accountant en externe adviseur stelde hij een ESG-notitie op die hij jaarlijks actualiseert als onderbouw voor commerciële gesprekken.

In de maakindustrie begon een Antwerpse machinebouwer sinds 2023 enkele relevante indicatoren structureel op te volgen: energieverbruik, afvalstromen, CO₂-uitstoot van transport en personeelsverloop. Hoewel de onderneming (nog) niet rapportageplichtig is, gebruikt ze deze gegevens al om zich beter te positioneren bij internationale partners.

Deze bedrijven zijn geen uitzondering. Banken, klanten en leveranciers vragen steeds vaker om concrete en onderbouwde ESG-informatie. Voor familiale ondernemingen, die vaak inzetten op reputatie en continuïteit, is het een logische volgende stap om duurzaamheid structureel te integreren in het beleid.

Veelgemaakte misvattingen

“Duurzaamheidsrapportering is enkel iets voor multinationals.”
Ook kmo’s, zeker als ze samenwerken met beursgenoteerde ondernemingen of deel uitmaken van internationale ketens, worden betrokken. En wie niet rechtstreeks rapporteert, zal gegevens moeten aanleveren.

“Het is vrijblijvende communicatie.”
De CSRD creëert juridisch afdwingbare verplichtingen. Rapporten worden onderworpen aan controle, net zoals financiële verslagen.

“We hebben nog tijd.”
Wie zich pas voorbereidt wanneer de verplichting effectief geldt, loopt achterop. Proactief rapporteren zorgt voor een stabiele basis, minder stress en betere positionering.

“Onze klanten vragen daar nu toch niet naar.”
Dat klopt misschien vandaag. Maar dat verandert snel. Grote klanten en overheden willen zekerheid over hun waardeketen. Als uw bedrijf deel uitmaakt van die keten, bent u mee verantwoordelijk.

Wat kunt u nu al doen?

Zelfs zonder formele verplichting kunt u stappen zetten. Breng uw duurzaamheidsimpact en ESG-data in kaart. Kijk welke thema’s relevant zijn voor uw sector. Betrek uw team bij het verzamelen van informatie en stem uw systemen hierop af. Denk na over de waarde van duurzaamheid binnen uw missie, klantenrelaties en strategie.

De CSRD is geen louter administratieve verplichting. Ze biedt ondernemingen de kans om duurzaamheid op een geloofwaardige en gestructureerde manier te integreren in hun beleid — en zo te werken aan meer transparantie, vertrouwen en toekomstbestendigheid.

Conclusie

De CSRD en aanverwante regelgeving markeren een kantelpunt in hoe ondernemingen communiceren over duurzaamheid. Financiële en niet-financiële prestaties worden onlosmakelijk verbonden. Voor alle ondernemingen — groot of klein, beursgenoteerd of familiaal — wordt duurzaam ondernemen de norm. Tijdig beginnen is geen verplichting, maar een slimme keuze.

aternio kan u helpen ESG-data helder te structureren en correct te koppelen aan uw jaarrekening.

Volg aternio op LinkedIn voor meer finance, tax & legal nieuws.