De gevolgen van de zesde staatshervorming zijn in Vlaanderen tot op de dag van vandaag nog steeds voelbaar. De inschrijving van de bepalingen inzake schenk- en erfbelasting in de Vlaamse Codex Fiscaliteit heeft immers geleid tot een lawine aan vragen over hoe de Vlaamse belastingdienst VLABEL deze bepalingen zal interpreteren en toepassen. Een Vlaamse rulingdienst naar het evenbeeld van zijn federale broertje moet de belastingplichtige meer rechtszekerheid geven.

Interpretatieve vraag versus ruling

Aanvankelijk was het nochtans niet de bedoeling van de Vlaamse¬†overheid om¬†een Vlaamse rulingdienst¬†op te zetten. De belastingplichtige had wel de mogelijkheid om zogenaamde “interpretatieve vragen” te stellen. De antwoorden op deze vragen hebben echter niet dezelfde juridische waarde als een ruling. Bovendien gebruikte de belastingplichtige het systeem van interpretatieve vragen¬†vooral om anonieme en hypothetische vragen te stellen. Het systeem van de interpretatieve vragen werd al snel afgevoerd en vervangen door een systeem van voorafgaande beslissingen dat inwerking trad op 14 augustus 2015.

Vlaamse rulingdienst

Binnen de schoot van VLABEL werd een besluitvormingsorgaan gecre√ęerd bestaande uit personeelsleden van de Vlaamse belastingadministratie. In tegenstelling tot de federale dienst voor voorafgaande beslissingen gaat het dus niet om een onafhankelijk orgaan dat los staat van de belastingadministratie. Dit valt te betreuren aangezien het niet ondenkbaar is dat de Vlaamse rulingdienst bij haar besluitvorming de belangen van de Vlaamse belastingadministratie boven deze van de belastingplichtige zal stellen.

Een voorafgaande beslissing wordt¬†gedefinieerd als: ‚ÄúDe juridische handeling waarbij de bevoegde entiteit van de Vlaamse Administratie overeenkomstig de bepalingen die van kracht zijn, vaststelt hoe een bepaling van deze codex (Vlaamse Codex Fiscaliteit) wordt toegepast op een bijzondere situatie of verrichting, die op fiscaal vlak nog geen uitwerking heeft gehad.‚ÄĚ
Er wordt fijntjes aan toegevoegd dat de voorafgaande beslissing geen vrijstelling of vermindering van de belasting tot gevolg kan hebben. De voorafgaande beslissing bindt in principe de bevoegde entiteit van de Vlaamse belastingadministratie en zal, naar analogie met de federale voorafgaande beslissingen, anoniem worden gepubliceerd. Een beslissing van de Vlaamse rulingdienst kan bekomen worden binnen de drie maanden te rekenen vanaf de datum van de aanvraag.

Gemengde en niet gemengde rulings

Nu er in Belgi√ę zowel¬†op federaal niveau als op Vlaams niveau een¬†dienst voor voorafgaande beslissingen bestaat, bestaat de mogelijkheid dat een aanvraag van een belastingplichtige betrekking heeft op gemengde situaties of verrichtingen waarbij zowel bepalingen van de Vlaamse Codex Fiscaliteit als federale (fiscale) wetgeving in het geding zijn. Voor deze zogenaamde gemende¬†rulings werd tot voor kort nog geen oplossing gevonden. Alleen de zuiver Vlaamse dossiers konden het voorwerp uitmaken van een Vlaamse ruling. De bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de gewesten verhindert namelijk dat de Vlaamse rulingdienst uitspraken zou doen over federale wetgeving, of andersom. Er kon in dergelijke gevallen dus geen beslissing worden afgeleverd door de federale rulingcommissie, noch door de Vlaamse rulingdienst.

Met haar besluit van 18 september 2015 (B.S. 12 oktober 2015) heeft de Vlaamse regering dit probleem uit de wereld verholpen. Vanaf 15 september 2015 kan de Vlaamse rulingdienst beslissingen nemen over de gewestelijke aangelegenheden in gemengde aanvragen. Haar beslissing is bovendien bindend voor de federale rulingcommissie.

Het is tot slot minder duidelijk tot welke dienst de belastingplichtige zich dient te richten in het geval van een gemengde aanvraag.
Moet hij zich wenden tot de Vlaamse rulingdienst die op haar beurt een bindende beslissing zal afleveren aan haar federale collega’s?
Of moet eerst de federale rulingcommissie haar oordeel vellen, waarna het dossier inclusief bindende beslissing voor wat betreft de federale aangelegenheden, op het bord van de Vlaamse rulingdienst terecht komt?